TÜİK Açıkladı: İstanbul Kira ve Eğitime, Güneydoğu Anadolu Gıdaya Harcadı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması Bölgesel Araştırması sonuçlarını yayımladı. Veriler, Türkiye'de vatandaşların harcama alışkanlıklarının bölgelere göre önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koydu. İstanbul'da konut ve kira giderleri öne çıkarken, Güneydoğu Anadolu'da aile bütçesinin en büyük kalemlerinden birini gıda harcamaları oluşturdu.

Türkiye'deki Harcamaların Dörtte Biri İstanbul'da

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, Türkiye genelindeki hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı İstanbul'da gerçekleşti.

İstanbul'u yüzde 14,5 ile Ege Bölgesi, yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi takip etti.

Toplam tüketim harcamalarından en düşük payı ise yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi aldı. Ortadoğu Anadolu yüzde 2,5, Doğu Karadeniz ise yüzde 2,8 payla sıralamada yer aldı.

İstanbul'da Konut ve Kira Giderleri Öne Çıktı

Araştırma sonuçları, büyükşehirlerde barınma giderlerinin aile bütçesinde önemli bir yer tuttuğunu gösterdi.

İstanbul'da yaşayan haneler, toplam tüketim harcamalarının yüzde 29,6'sını konut ve kira giderlerine ayırdı.

İstanbul ayrıca Türkiye genelindeki eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ünü gerçekleştirdi.

Kentte yapılan harcamaların ülke toplamındaki payı diğer bazı alanlarda da dikkat çekti:

  • Eğitim hizmetleri: Yüzde 38,3

  • Lokanta ve konaklama hizmetleri: Yüzde 32,2

  • Konut ve kira: Yüzde 28,4

  • Eğlence, spor ve kültür: Yüzde 27,3

Bu oranlar, İstanbul'un Türkiye ekonomisindeki tüketim ağırlığını ortaya koydu.

Güneydoğu Anadolu'da Gıda Harcamaları İlk Sırada

TÜİK verilerinde en dikkat çekici farklılıklardan biri gıda harcamalarında yaşandı.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılan pay yüzde 27,1 olarak hesaplandı.

İstanbul'da ise aynı harcama grubunun aile bütçesindeki payı yüzde 14,2 seviyesinde kaldı.

Daha ayrıntılı bölgesel değerlendirmede, Şanlıurfa ve Diyarbakır'ı kapsayan bölgede gıda harcamalarının oranı yüzde 29,6'ya ulaştı.

Bu tablo, temel ihtiyaçların hane bütçelerindeki ağırlığının bölgelere göre değiştiğini gösterdi.

İzmir Konut Harcamalarında Zirvede

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması'nın ikinci düzey verilerine göre, konut ve kira giderlerine bütçesinden en yüksek payı ayıran il İzmir oldu.

İzmir'de konut ve kira harcamalarının toplam tüketim içindeki oranı yüzde 30,2 olarak belirlendi.

Van, Muş, Bitlis ve Hakkari'yi kapsayan bölgede ise bu oran yüzde 19,6 ile en düşük seviyede gerçekleşti.

Ulaştırma Harcamalarında Marmara Bölgeleri Dikkat Çekti

Araştırmada ulaşım giderlerinin bölgesel dağılımı da değerlendirildi.

Batı Marmara Bölgesi, bütçesinin yüzde 23,3'ünü ulaştırmaya ayırarak birinci düzey bölgeler arasında ilk sırada yer aldı.

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova'yı kapsayan bölgede ise ulaştırma harcamalarının oranı yüzde 25'e ulaştı.

Ulaştırma giderlerine en düşük payı ayıran bölgelerden biri, yüzde 12,9 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır'ı kapsayan bölge oldu.

TÜİK Verileri Bölgesel Harcama Farklılıklarını Ortaya Koydu

TÜİK'in araştırması, Türkiye'deki hanelerin bütçelerinde üç temel harcama grubunun öne çıktığını gösterdi: konut ve kira, gıda ve alkolsüz içecekler ile ulaştırma.

Bununla birlikte harcamaların bütçe içindeki ağırlığı her bölgede aynı olmadı.

İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirlerde barınma giderleri önemli bir paya sahipken, Güneydoğu Anadolu'da gıda harcamalarının ağırlığı dikkat çekti.

2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait araştırma verilerinin birleştirilmesiyle hazırlanan sonuçlar, Türkiye'de tüketim yapısının bölgesel koşullara göre farklılaştığını ortaya koydu.