Türk Üniversite Öğrencilerinden Kanserin Erken Teşhisi İçin Yenilikçi Buluş

Elazığ Fırat Üniversitesi öğrencileri, insan nefesindeki biyolojik belirteçleri analiz ederek özellikle akciğer kanserinin erken dönemde tespitine yardımcı olması hedeflenen taşınabilir bir cihaz üzerinde çalışıyor. TÜBİTAK desteği kazanan NefSense projesinin ilk prototipinin 12 ay içerisinde tamamlanması planlanıyor.

Türkiye'de genç bilim insanları, sağlık teknolojileri alanında dikkat çeken bir projeye imza attı. Fırat Üniversitesi bünyesinde geliştirilen NefSense adlı biyosensör sistemi, insan nefesindeki belirli kimyasal bileşikleri inceleyerek hastalıkların erken dönemde belirlenmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.

Henüz geliştirme aşamasında bulunan cihazın, özellikle akciğer kanserine yönelik ön tarama çalışmalarında kullanılması hedefleniyor.

Üç Üniversite Öğrencisi Projeye Öncülük Ediyor

Çalışmanın geliştirilmesinde Fırat Üniversitesi Fizik Bölümü son sınıf öğrencisi Eren Akdeniz, Yazılım Mühendisliği üçüncü sınıf öğrencisi Ömer Serdar Kayabaşı ve Fizik Bölümü ikinci sınıf öğrencisi Mehmet Mustafa Ataş görev alıyor.

Projenin akademik danışmanlığını Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, teknik danışmanlığını ise Prof. Dr. Hamdi Soner Altundoğan yürütüyor.

Taşınabilir elektrokimyasal biyosensör teknolojisine dayanan çalışma, hastalıkların belirlenmesinde nefes örneklerinden yararlanılmasını amaçlıyor.

TÜBİTAK'tan Önemli Başarı

NefSense projesi, TÜBİTAK BiGG Yatırım Programı'nın 2026 yılı birinci çağrısında önemli bir başarı elde etti.

Türkiye genelinde yapılan 2 bin 844 başvuru arasından yalnızca 91 girişim Mükemmeliyet Mührü almaya hak kazanırken NefSense de seçilen projeler arasında yer aldı.

Bu başarı, genç araştırmacıların geliştirdiği teknolojinin girişimcilik alanında da destek görmesini sağladı.

Nefes Analiziyle Hastalık Riski Araştırılacak

Geliştirilmesi planlanan cihaz, insan nefesinde bulunan aseton ve izopren gibi uçucu organik bileşiklerin ölçülmesine dayanıyor.

Sistemde moleküler baskılanmış polimer tabanlı elektrokimyasal sensörlerin kullanılması öngörülüyor.

Nefes örnekleri önce nem dengeleme işleminden geçirilecek, ardından özel yüzey kaplamaları yardımıyla hedeflenen bileşiklerin yoğunlaştırılması sağlanacak. Elde edilen örnekler sensörler aracılığıyla analiz edilecek.

Araştırmacılar, özellikle izoprenin akciğer kanseriyle ilişkili risk değerlendirmelerinde, asetonun ise diyabetle ilgili araştırmalarda kullanılabilecek biyolojik göstergeler arasında bulunduğunu belirtiyor.

Ancak söz konusu bileşiklerin tespit edilmesi tek başına kanser tanısı anlamına gelmiyor. Cihazın güvenilirliğinin klinik araştırmalarla ortaya konulması gerekiyor.

İlk Prototip İçin 12 Aylık Hedef

Projenin yürütücülerinden Eren Akdeniz, geliştirme çalışmalarının Cellsway Biyoteknoloji A.Ş. çatısı altında sürdürüleceğini açıkladı.

Akdeniz, ilk prototipi 12 ay içerisinde ortaya çıkarmayı, projenin geliştirme sürecini ise yaklaşık 18 ayda tamamlamayı hedeflediklerini belirtti.

Prototipin ardından gerekli izinlerin alınması, gönüllüler üzerinde deneysel çalışmalar yapılması ve elde edilen verilerin değerlendirilmesi planlanıyor.

Yerli Yatırımcılara Destek Çağrısı

Akademik danışman Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, projenin sağlık teknolojileri açısından önemli bir potansiyel taşıdığını ifade ederek genç araştırmacılara destek verilmesinin önemini vurguladı.

TÜBİTAK'tan yatırım desteği alan girişim ekibi de cihazın geliştirilmesi, sensör teknolojisinin ilerletilmesi ve üretim kapasitesinin oluşturulması için yerli yatırımcıların katkısını bekliyor.

Erken Teşhis Çalışmalarına Katkı Sağlayabilir

Kanserle mücadelede erken teşhis, tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi açısından büyük önem taşıyor.

NefSense projesinin hedeflerine ulaşması ve gerekli klinik doğrulama süreçlerinden başarıyla geçmesi durumunda, nefes analizi teknolojilerinin hastalıkların ön taramasında kullanımına yönelik yeni bir seçenek sunulabilir.

Fırat Üniversitesi öğrencilerinin geliştirdiği proje, Türkiye'de üniversite araştırmalarının sağlık teknolojilerine ve yerli girişimciliğe dönüşmesi açısından dikkat çekici örneklerden biri olarak öne çıkıyor.