SAYIŞTAY TESPİT ETTİ: GİZLİ BİRİMLERE PERSONEL ALIMINDA GÜVENLİK İNCELEMESİ EKSİK YAPILDI

Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporlarında, Adıyaman Üniversitesi ve Batman Üniversitesinde gizlilik dereceli birimlerde görevlendirilen personele yönelik önemli eksiklikler tespit edildi. Yapılan incelemelerde, mevzuat gereği birlikte yürütülmesi gereken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının iki üniversitede de eksik uygulandığı ortaya çıktı.

Gizli Birimlerde İki İnceleme Birlikte Yapılmalı

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamındaki düzenlemelere göre kamu kurumlarının teftiş ve denetim, personel, bilgi işlem ve özel kalem birimleri gizlilik dereceli birimler arasında bulunuyor.

Bu birimlerde çalıştırılacak kamu personeli hakkında yalnızca güvenlik soruşturması veya yalnızca arşiv araştırması yapılması yeterli kabul edilmiyor. Mevzuata göre her iki işlemin birlikte gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Adıyaman Üniversitesinde Güvenlik Soruşturması Eksik Kaldı

Sayıştay’ın incelemesine göre Adıyaman Üniversitesinde gizlilik dereceli birimlerde görevlendirilecek personel için yalnızca arşiv araştırması talep edildi.

Personel hakkında ayrıca yapılması gereken güvenlik soruşturmasının gerçekleştirilmediği belirlendi. Böylece mevzuatta öngörülen inceleme sürecinin eksik yürütüldüğü tespit edildi.

Değerlendirme Komisyonunun Kurulmasında Gecikme Yaşandı

Adıyaman Üniversitesine ilişkin denetimde dikkat çeken bir diğer konu değerlendirme komisyonu oldu.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarını incelemesi gereken komisyonun 8 Ekim 2025 tarihine kadar kurulmadığı belirtildi.

Bu tarihten önce yapılan işlemlerde araştırma sonuçlarının değerlendirme komisyonunda ele alınmadan personel atamalarının gerçekleştirildiği kaydedildi. Üniversite yönetimi ise tespitler doğrultusunda gerekli işlemlerin başlatıldığını bildirdi.

Batman Üniversitesinde Arşiv Araştırması Yapılmadı

Batman Üniversitesinde ise farklı bir eksiklik ortaya çıktı.

Gizlilik dereceli birimlerde görevlendirilecek personel hakkında güvenlik soruşturması gerçekleştirilirken arşiv araştırmasının yapılmadığı tespit edildi.

Üniversite yönetimi, denetimin ardından ilgili personel için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının birlikte gerçekleştirilmeye başlandığını bildirdi.

Olumlu Sonuçlar Komisyon Tarafından Görüşülmedi

Batman Üniversitesindeki bir diğer tespit değerlendirme komisyonunun çalışma yöntemiyle ilgili oldu.

Denetimde, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda olumlu değerlendirilen dosyaların komisyon tarafından görüşülmediği, yalnızca olumsuz sonuçların değerlendirmeye alındığı belirlendi.

Sayıştay: Bütün Sonuçlar Değerlendirilmeli

Sayıştay, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen olumlu veya olumsuz bütün sonuçların değerlendirme komisyonunun önüne gelmesi gerektiğine dikkat çekti.

Komisyonun elde edilen bilgileri inceleyerek personelin ilgili kamu görevinde çalışıp çalışamayacağı konusunda mevzuata uygun değerlendirme yapması gerekiyor.

Arşiv Araştırmasında Hangi Bilgilere Bakılıyor?

Arşiv araştırmasında kişinin adli sicil kaydı, kolluk kuvvetleri tarafından aranıp aranmadığı, hakkında kesinleşmiş mahkeme kararlarının bulunup bulunmadığı ve devam eden ya da sonuçlanmış soruşturma ve kovuşturmalara ilişkin bilgiler inceleniyor.

Kamu görevinden çıkarılmaya ilişkin kayıtlar da araştırma kapsamında değerlendiriliyor.

Güvenlik Soruşturmasının Kapsamı Daha Geniş

Güvenlik soruşturmasında arşiv araştırmasındaki bilgilerin yanı sıra görevin gerektirdiği niteliklerle bağlantılı kolluk ve istihbarat kayıtları da değerlendiriliyor.

Yabancı devlet kurumları veya yabancılarla ilişkiler ile terör ve suç örgütleriyle bağlantıya ilişkin olgusal veriler de inceleme kapsamında bulunabiliyor.

Üniversiteler Eksiklikleri Gidermek İçin Harekete Geçti

Sayıştay, gizlilik dereceli birimlerde görev yapacak personel için güvenlik soruşturması ile arşiv araştırmasının birlikte yürütülmesi ve sonuçların değerlendirme komisyonunda ele alınması gerektiğini vurguladı.

Adıyaman Üniversitesi ve Batman Üniversitesi yönetimleri ise denetimlerde belirlenen eksikliklerin giderilmesi amacıyla gerekli işlemlerin gerçekleştirildiğini bildirdi.