Sigara Satışında Yeni Dönem: Elektronik Yaş Doğrulama Sistemi Geliyor

Sağlık Bakanlığı, çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini önlemek amacıyla sigara satışlarında elektronik yaş doğrulama sistemine geçilmesini planlıyor. Yeni uygulamayla 18 yaşından küçüklere sigara satışının önüne geçilmesi ve market, bakkal ile büfelerde denetimlerin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'de tütün ürünleriyle mücadele kapsamında yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığı, özellikle çocukların ve gençlerin sigaraya erişimini zorlaştırmak amacıyla satış noktalarında elektronik kimlik ve yaş doğrulama yöntemlerinin kullanılmasını gündemine aldı.

Hazırlıkları devam eden düzenlemeyle, mevcut 18 yaş sınırının teknolojik yöntemlerle daha etkin uygulanması amaçlanıyor.

Sigara Satışında Elektronik Yaş Kontrolü Yapılacak

Mevcut mevzuata göre Türkiye'de 18 yaşını doldurmayan kişilere sigara ve diğer tütün ürünlerinin satılması yasak. Ancak satış sırasında kimlik kontrolünün satıcının değerlendirmesine bağlı olması, yasağın uygulanmasında sorunlara neden olabiliyor.

Yeni sistemle birlikte sigara satın almak isteyen kişilerin yaşlarının elektronik ortamda doğrulanması planlanıyor.

Üzerinde çalışılan modeller arasında QR kod ve dijital kimlik doğrulama yöntemleri bulunuyor. Böylece satış işlemi sırasında kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığının elektronik sistem üzerinden kontrol edilmesi hedefleniyor.

13-15 Yaş Grubundaki Öğrencilerin Yüzde 73,3'ü Sigaraya Kolayca Ulaşabiliyor

Sağlık Bakanlığı tarafından paylaşılan veriler, çocukların tütün ürünlerine erişiminin önemli bir sorun olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.

Küresel Gençlik Araştırması sonuçlarına göre sigara kullanan 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3'ü market veya bakkallardan kolaylıkla sigara satın alabiliyor.

Türkiye'de tütün kullananların yüzde 57,5'inin ise sigaraya 18 yaşında veya daha küçük yaşlarda başladığı belirtiliyor.

Bu veriler, mevcut yaş sınırının satış noktalarında daha etkili denetlenmesi gerektiğine işaret ediyor.

Genç Kadınlarda Tütün Kullanımı Yüzde 107 Arttı

Tütün kullanımına ilişkin araştırmalarda dikkat çeken bir diğer gelişme, genç kadınlar arasındaki kullanım oranlarında yaşanan artış oldu.

Paylaşılan verilere göre 2012-2025 yılları arasında 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün ürünü kullanımı yüzde 107 arttı.

Dünya genelinde tütün kullananların yüzde 82,6'sının sigaraya 14-25 yaş aralığında başladığı belirtilirken, özellikle genç yaşlarda bağımlılığın önlenmesi sağlık politikalarının öncelikleri arasında yer alıyor.

Elektronik Kimlik Doğrulama Sistemi Nasıl Çalışacak?

Hazırlık aşamasındaki modele göre sigara satın almak isteyen kişilerin yaş bilgileri dijital sistem üzerinden kontrol edilebilecek.

Gündemdeki QR kodlu yöntemde, kişinin kimlik bilgileri elektronik altyapı üzerinden sorgulanacak ve satıcıya yalnızca alıcının yasal yaş sınırını karşılayıp karşılamadığı bildirilecek.

Böylece kişisel bilgilerin satış görevlisiyle paylaşılmadan yaş kontrolünün gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.

Ancak sistemin teknik ayrıntıları ve kesin uygulama şekli henüz netleşmiş değil.

Birçok Ülkede Elektronik Yaş Doğrulama Uygulanıyor

Elektronik kimlik doğrulama yöntemleri, dünyanın çeşitli ülkelerinde tütün ürünlerinin satışını denetlemek amacıyla kullanılıyor.

Almanya, Japonya, Güney Kore, İsviçre, ABD, Avusturya, İtalya ve Fransa gibi ülkelerde yaş kontrolünü destekleyen elektronik uygulamalar bulunuyor.

Türkiye'de de benzer bir modelin hayata geçirilmesiyle özellikle çocukların tütün ürünlerine erişiminin azaltılması hedefleniyor.

Yeni Sigara Satış Sistemi Ne Zaman Başlayacak?

Sağlık Bakanlığının üzerinde çalıştığı elektronik yaş doğrulama sistemi henüz yürürlüğe girmiş değil.

Düzenlemenin yasal hazırlıklarının tamamlanması ve uygulamaya ilişkin teknik ayrıntıların belirlenmesi bekleniyor.

Yeni sistemin hayata geçirilmesi halinde market, bakkal ve büfe gibi satış noktalarında yaş kontrolünün daha standart ve denetlenebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.

Düzenlemenin yürürlük tarihi ve uygulama esasları, ilgili kurumların yapacağı resmi açıklamalarla netlik kazanacak.