Yargıtay’dan Milyonlarca Çalışanı İlgilendiren Karar: İşten Ayrılan İşçi Kıdem Tazminatı Alabilecek

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışma koşullarında işçi aleyhine yapılan esaslı değişikliklere ilişkin önemli bir karara imza attı. Bir banka çalışanının farklı şubelerde görevlendirilmesi üzerine iş sözleşmesini feshetmesini haklı bulan mahkeme kararını onayan Yargıtay, belirli şartlarda işten kendi isteğiyle ayrılan çalışanların da kıdem tazminatına hak kazanabileceğini ortaya koydu.

16 Yıllık Banka Çalışanının Hukuk Mücadelesi

Özel bir bankada yaklaşık 16 yıl görev yapan çalışan, bireysel bankacılık yönetici yardımcılığı pozisyonundan alınarak daha düşük statüdeki bireysel müşteri ilişkileri yönetici yardımcılığı görevine getirildi.

Görev değişikliğinin ardından çalışan, bankanın farklı şubelerinde günlük veya haftalık sürelerle görevlendirilmeye başlandı.

Çalışma koşullarının ağırlaştığını ve iş sözleşmesindeki şartların değiştirildiğini ileri süren banka çalışanı, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek görevinden ayrıldı.

Ancak banka yönetimiyle yaptığı kıdem tazminatı görüşmelerinden sonuç alamayan çalışan, hakkını yargı yoluyla aramaya karar verdi.

Mahkeme İşçiyi Haklı Buldu: Kıdem Tazminatına Karar Verildi

İş Mahkemesinde açılan davada çalışan, görev ve çalışma yerinin değiştirilmesinin kendisi açısından olumsuz sonuçlar doğurduğunu belirterek kıdem tazminatının ödenmesini talep etti.

Banka yönetimi ise çalışanın görevinde statü kaybı yaşanmadığını, kendi isteğiyle işten ayrıldığını ve bu nedenle kıdem tazminatı alamayacağını savundu.

Dosyayı inceleyen ilk derece mahkemesi, çalışanın iş sözleşmesini haklı gerekçelerle sonlandırdığına hükmetti.

Mahkeme, 16 yıllık hizmet süresi bulunan banka çalışanının kıdem tazminatı almaya hak kazandığına karar verdi.

Banka yönetimi ise kararı istinafa taşıdı.

52 Kilometre Uzaklıktaki Şubeye Görevlendirme Belirleyici Oldu

Dosyayı değerlendiren Bölge Adliye Mahkemesi, çalışanın mevcut işyerinden yaklaşık 52 kilometre uzaklıktaki başka bir şubeye görevlendirildiğini ve benzer görevlendirmelerin devam edeceğinin kendisine bildirildiğini tespit etti.

Mahkeme, işverenin çalışanları farklı birimlerde görevlendirme yetkisinin bulunduğunu ancak bu yetkinin sınırsız olmadığını vurguladı.

İşverenin yönetim hakkını objektif gerekçelerle kullanması gerektiğine dikkat çekilen kararda, banka yönetiminin söz konusu görevlendirmelerin neden gerekli olduğunu yeterince ortaya koyamadığı belirtildi.

Bu nedenle çalışanın farklı şubelere gönderilmesi, çalışma koşullarında esaslı değişiklik kapsamında değerlendirildi.

Yargıtay Kararı Onadı: Haklı Fesih Sayıldı

Uyuşmazlığın Yargıtaya taşınmasının ardından dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını oy birliğiyle onadı.

Kararda, işverenin çalışma koşullarını değiştirme yetkisinin işçinin haklarını zedeleyecek şekilde kullanılamayacağına işaret edildi.

İşverenin görevlendirmeler için objektif bir gerekçe ortaya koyamaması ve yapılan değişikliğin işçi açısından esaslı nitelik taşıması nedeniyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği kabul edildi.

Böylece banka çalışanının kıdem tazminatı hakkı yargı kararıyla kesinleşmiş oldu.

İş Kanunu'nun 24. Maddesi Devreye Girdi

Kararın hukuki dayanağını 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi oluşturdu.

Bu düzenleme, çalışma şartlarının uygulanmaması gibi belirli durumlarda işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirme imkânı tanıyor.

Ayrıca İş Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca çalışma koşullarındaki esaslı değişikliklerin işçiye yazılı olarak bildirilmesi gerekiyor. İşçinin altı iş günü içerisinde yazılı olarak kabul etmediği esaslı değişiklikler, kural olarak işçiyi bağlamıyor.

Ancak her görev veya işyeri değişikliği kendiliğinden haklı fesih nedeni oluşturmuyor. Değişikliğin niteliği, iş sözleşmesinin hükümleri, işverenin gerekçesi ve çalışanın uğradığı olumsuzluklar birlikte değerlendiriliyor.

Hangi Durumlarda Çalışan Kıdem Tazminatı Talep Edebilir?

Yargıtayın onadığı karar, özellikle işveren tarafından görev yeri veya çalışma şartları değiştirilen çalışanlar açısından önem taşıyor.

İşçinin görev ve statüsünün düşürülmesi, çalışma yerinin ciddi biçimde değiştirilmesi, ücret ve diğer temel çalışma koşullarının işçi aleyhine ağırlaştırılması gibi uygulamalar, somut olayın özelliklerine göre esaslı değişiklik oluşturabiliyor.

Bu tür değişikliklerin hukuka aykırı biçimde uygulanması, şartları oluştuğunda çalışana haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı talep etme hakkı sağlayabiliyor.

Bununla birlikte yalnızca işten ayrılmış olmak kıdem tazminatı için yeterli değil. Haklı fesih nedeninin bulunması ve ilgili yasal koşulların karşılanması gerekiyor.

Milyonlarca Özel Sektör Çalışanı İçin Önemli Karar

Yargıtayın kararı, işverenlerin çalışma koşullarında yapacakları değişikliklerde hukuki sınırlara uyması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.

Özellikle banka, perakende, hizmet ve farklı şubelerde faaliyet gösteren işletmelerde çalışan kişiler açısından kararın benzer uyuşmazlıklarda yol gösterici olması bekleniyor.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin onadığı karara göre, işverenin objektif gerekçeye dayanmayan ve çalışma koşullarını esaslı biçimde değiştiren uygulamaları, gerekli şartların oluşması halinde işçiye kıdem tazminatını kaybetmeden iş sözleşmesini feshetme imkânı tanıyabiliyor.