Yargıtay'dan Çalışan Annelere Önemli Karar: Doğum İzni Sonrası Görev Değişikliğine Tazminat

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, doğum izninden dönen kadın çalışanın uzmanlık alanı dışında görevlendirilmesine ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı. Yüksek mahkeme, işverenin görev değişikliğini objektif ve somut gerekçelerle açıklayamaması durumunda ayrımcılık tazminatının gündeme geleceğini belirtti.

Doğum izni sonrasında iş hayatına dönen kadın çalışanların haklarına ilişkin önemli bir yargı kararı verildi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, özel bir bankada çalışan kadının doğum izni dönüşünde farklı bir göreve atanması nedeniyle açtığı davada, işverenin eşit davranma yükümlülüğüne dikkat çekti.

Yüksek mahkeme, çalışanın doğum öncesindeki görevinden uzaklaştırılmasının nedenlerinin işveren tarafından yeterli biçimde ortaya konulamadığını belirleyerek ayrımcılık tazminatı talebinin reddedilmesini hukuka aykırı buldu.

Doğum İzninden Döndüğünde Eski Görevine Verilmedi

Özel bir bankada kıdemli analist olarak görev yapan kadın çalışan, ikiz gebeliği nedeniyle doğum iznine ayrıldı. İzin sürecinde daha önce yürüttüğü iş için başka bir personel istihdam edildi.

Doğum izninin ardından işine dönen çalışan, yatırım ve hisse senedi araştırmaları kapsamında yürüttüğü sorumlulukların başka bir kişiye devredildiğini öğrendi. Kendisine ise önceki uzmanlık alanından farklı olarak sigorta sektörünü takip etme görevi verildi.

Kadın çalışan, görev değişikliğinin yanı sıra hak ettiği primlerin ödenmediğini, çalışma arkadaşlarına kıyasla daha düşük ücret artışı aldığını ve performans değerlendirmelerinde haksızlığa uğradığını ileri sürdü.

İşverenle Yapılan Görüşmeler Sonuçsuz Kaldı

Yaşadığı sorunların çözülmesi amacıyla banka yönetimine başvuran çalışan, önceki görevine dönmek, ücret artışının yeniden değerlendirilmesini sağlamak ve ödenmeyen primlerini almak istedi.

Ancak yönetimle gerçekleştirilen görüşmelerden sonuç alınamadı.

Hamilelik sürecinden itibaren psikolojik baskıya maruz kaldığını da iddia eden kadın, iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirterek yargı yoluna başvurdu.

Davacı; kıdem tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin ücretleri, prim alacakları, maddi ve manevi tazminat ile ayrımcılık tazminatının ödenmesini talep etti.

İlk Mahkeme Ayrımcılık İddiasını Kabul Etmedi

Davaya karşı savunma yapan banka yönetimi, kıdemli analistlerin farklı sektörleri takip edebileceğini ve yapılan görevlendirmenin iş sözleşmesinde esaslı değişiklik oluşturmadığını ileri sürdü.

Dosyayı inceleyen İş Mahkemesi, kadın çalışanın kıdem tazminatına hak kazandığına karar verdi. Ancak ayrımcılık ve psikolojik taciz iddialarının yeterince kanıtlanamadığı değerlendirilerek ayrımcılık ve manevi tazminat talepleri reddedildi.

Tarafların istinaf başvurularını değerlendiren Bölge Adliye Mahkemesi de itirazları kabul etmedi. Bunun üzerine uyuşmazlık Yargıtay'a taşındı.

Yargıtay: Görev Değişikliğinin Gerekçesini İşveren Kanıtlamalı

Temyiz incelemesini gerçekleştiren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, dosyadaki delilleri ve tanık ifadelerini değerlendirerek farklı bir sonuca ulaştı.

Yüksek mahkeme, kadın çalışanın doğum iznindeyken yerine başka bir personelin alındığını, işe dönüşünde ise uzmanlığı dışında kalan bir görevle karşılaştığını tespit etti.

Kararda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenen eşit davranma ilkesine vurgu yapıldı.

Yargıtay, davacının ayrımcılık ihtimalini güçlü biçimde ortaya koyan deliller sunduğunu belirterek bu aşamadan sonra ayrımcılık yapılmadığını ispatlama yükümlülüğünün işverene geçtiğine dikkat çekti.

Banka yönetiminin, çalışanın doğum öncesindeki görev ve konumunun neden değiştirildiğini somut nedenlerle açıklayamadığı değerlendirildi.

Ayrımcılık Tazminatının Reddedilmesi Hatalı Bulundu

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin ayrımcılık tazminatı talebini reddetmesini dosya kapsamına uygun bulmadı.

Kadın çalışanın uzmanlık alanı dışında görevlendirilmesi ve işverenin bu uygulamayı haklı gösterecek somut nedenler sunamaması nedeniyle ayrımcılık tazminatı talebinin kabul edilmesi gerektiğine hükmedildi.

Bu gerekçeyle yerel mahkemenin kararı bozuldu.

Karar Çalışan Anneler Açısından Ne Anlama Geliyor?

Yargıtay'ın değerlendirmesi, doğum izninden dönen çalışanların görev ve çalışma koşullarının değiştirilmesinde işverenlerin eşit davranma yükümlülüğünün önemini ortaya koydu.

Karar, her görev değişikliğinin kendiliğinden ayrımcılık oluşturduğu anlamına gelmiyor. Ancak doğum izni sonrasında çalışanın önceki konumundan farklı bir göreve alınması ve bu değişikliğin ayrımcılık şüphesini güçlendiren koşullarla birlikte gerçekleşmesi halinde işverenin objektif gerekçeler sunması gerekiyor.

Yüksek mahkemenin yaklaşımı, benzer uyuşmazlıklarda görev değişikliğinin nedenlerinin ve çalışanlara yönelik farklı uygulamaların ayrıntılı biçimde incelenmesi açısından önem taşıyor.